Gotowane ziemniaki, puree czy chrupiące talarki to dodatki, które doskonale znamy z polskiej kuchni. Choć trudno wyobrazić sobie bez nich niedzielny obiad, czasem warto odejść od sprawdzonych przepisów. Szczególnie gdy za granicą można znaleźć pomysł, który całkowicie zmienia smak tak prostego warzywa. Duńczycy od pokoleń przygotowują ziemniaki w sposób, który na pierwszy rzut oka może wydawać się dość zaskakujący. Zamiast obsypywać je koperkiem lub polewać tłuszczem z pieczeni, otaczają je słodką, błyszczącą glazurą.

WIDEO…

player placeholder

Ziemniaki podane po duńsku, czyli jak?

Ziemniaki po duńsku, czyli brunede kartofler, to niewielkie, wcześniej ugotowane bulwy obtoczone w karmelu. To właśnie dzięki połączeniu cukru i masła ich powierzchnia nabiera apetycznego, bursztynowego koloru i cudownej chrupkości. Co prawda połączenie ziemniaków z karmelem początkowo wydaje się przedziwne, ale okazuje się, że taka słodycz znakomicie komponuje się z wyrazistymi, słonymi sosami i pieczonym mięsem.

Ich nazwa oznacza dosłownie „brązowe ziemniaki” i nawiązuje do charakterystycznego koloru, jaki zyskują podczas przygotowania. Historia tej potrawy sięga prawdopodobnie XVIII wieku, choć większą popularność zdobyła ona w kolejnym stuleciu. Jej powstanie wiąże się z dawnymi zwyczajami świątecznymi. W zamożniejszych duńskich domach na uroczyste posiłki przygotowywano karmelizowane kasztany. Były smacznym, ale stosunkowo drogim przysmakiem, dlatego nie każdy mógł sobie na nie pozwolić i z czasem zaczęto zastępować je łatwiej dostępnymi ziemniakami.

Zobacz także:

Z biegiem lat brunede kartofler stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych dodatków do duńskiego bożonarodzeniowego obiadu. Tradycyjnie podaje się je do pieczonej kaczki, gęsi lub wieprzowiny, często w towarzystwie czerwonej kapusty oraz intensywnego sosu z pieczenia. Dziś ten duński przysmak nie musi być zarezerwowany wyłącznie na Boże Narodzenie. Doskonale sprawdzi się podczas niedzielnego obiadu i możesz potraktować go jako ciekawą alternatywę dla klasycznych ziemniaków z wody.

ziemniaki duńskie
Fot. AdobeStock, TRAVELARIUM

Jak zrobić duńskie ziemniaki w karmelu? O tym trzeba pamiętać

Sukces ziemniaków po duńsku zaczyna się jeszcze przed postawieniem patelni na kuchence. Najważniejsze jest wybranie odpowiednich bulw, a do brunede kartofler najlepiej wybrać ziemniaki typu kulinarnego A lub AB, o zwartym miąższu. Duże znaczenie ma również wielkość bulw. W tradycyjnym przepisie najładniej prezentują się małe, zgrabne ziemniaczki. Najlepiej, żeby wszystkie były zbliżonej wielkości. Dzięki temu ugotują się w podobnym czasie, a później łatwo pokryjesz je równomierną warstwą karmelu.

Kolejna ważna kwestia to sposób gotowania. Choć ziemniaki ostatecznie trafią na patelnię, musisz wcześniej ugotować je niemal do pełnej miękkości. Samo krótkie podgrzewanie w karmelu nie wystarczy, by surowe bulwy odpowiednio zmiękły. Dlatego dokładnie je umyj, zalej zimną wodą, posól i gotuj do momentu, aż widelec lub cienki nóż będzie wchodził w miąższ bez większego oporu.

Po odcedzeniu pozostaw je do wystudzenia i dopiero wtedy delikatnie zdejmij skórkę, starając się nie uszkodzić powierzchni. W tradycyjnym przygotowaniu brunede kartofler wykorzystuje się właśnie ziemniaki gotowane w skórkach i obrane przed karmelizowaniem. Szczególnie istotne jest dokładne osuszenie obranych ziemniaków, ponieważ wilgoć na ich powierzchni utrudnia przywieranie karmelu i może sprawić, że gorąca masa zacznie gwałtownie pryskać. 

Prosty przepis na brunede kartofler

Składniki:

  • 800 g małych ziemniaków o zwartym miąższu,
  • 100 g cukru,
  • 50 g masła,
  • 1 łyżeczka soli do gotowania.

Sposób przygotowania:

  1. Dokładnie umyj ziemniaki, przełóż je do garnka i zalej zimną wodą. Dodaj łyżeczkę soli i gotuj przez około 15-20 minut. Powinny być ugotowane, ale nie mogą się rozpadać.
  2. Odcedź ziemniaki i pozostaw do ostygnięcia. Następnie delikatnie obierz je ze skórki. Każdą sztukę osusz ręcznikiem papierowym, aby pozbyć się nadmiaru wilgoci.
  3. Przygotuj szeroką patelnię z grubym dnem. Wsyp na nią 100 g cukru i rozprowadź go równą warstwą. Ustaw średnią moc palnika i pozwól cukrowi powoli się rozpuszczać.
  4. Gdy cukier zacznie zamieniać się w płynną masę i uzyska bursztynową barwę, zmniejsz moc palnika i ostrożnie dodaj 50 g masła pokrojonego na mniejsze kawałki. Delikatnie mieszaj łopatką odporną na wysoką temperaturę, aż składniki się połączą.
  5. Na patelnię przełóż osuszone, ugotowane ziemniaki. Zmniejsz ogień do niewielkiego i powoli obracaj bulwy, tak aby karmel pokrył je ze wszystkich stron. Podgrzewaj całość przez kilka minut. 
  6. Kiedy wszystkie ziemniaczki będą dokładnie obtoczone w karmelu, zdejmij patelnię z kuchenki. Przełóż gotowe danie na półmisek i podawaj od razu, najlepiej w towarzystwie pieczonego mięsa oraz wyrazistego sosu.

Czytaj także: