Kruche ciasto to podstawa wielu domowych wypieków. Każda gospodyni ma na nie nieco inny przepis i czasem w misce ląduje żółtko lub nawet całe jajko, a innym razem tylko mąka, masło i cukier. Niektórzy dodają także odrobinę bardzo zimnej wody albo trochę gęstej śmietany i każda z tych metod jest dobra, w zależności od tego, jakiego efektu się oczekuje. Mimo różnic w liście składników, przygotowanie zawsze wygląda podobnie, a ja znalazłam w starym notatniku mamy pewien sprytny trik, który mocno ułatwia pracę z zagniataniem.

WIDEO…

player placeholder

Prosty sposób mamy na zagniatanie kruchego ciasta 

Sekret dobrego kruchego ciasta tkwi przede wszystkim w odpowiednim połączeniu mąki z tłuszczem. Masło powinno zostać rozprowadzone między drobinami mąki, ale nie może całkowicie się rozpuścić. Dzięki temu podczas pieczenia ciasto zyskuje delikatną strukturę, łatwo się kruszy i nie przypomina twardego, zbitego placka.

W tradycyjnych przepisach najczęściej zaleca się pokrojenie zimnego masła na niewielkie kostki. Następnie trzeba rozcierać je palcami z mąką albo siekać nożem. Obie metody są skuteczne, ale wymagają trochę cierpliwości, szczególnie wtedy, gdy masło jest bardzo twarde i dopiero co zostało wyjęte z lodówki.

Zobacz także:

Moja mama radziła sobie z tym inaczej - ścierała zimne masło na tarce o grubych oczkach, bezpośrednio do miski z mąką. Powstawały cienkie wiórki, które znacznie łatwiej było rozprowadzić między suchymi składnikami. Nie trzeba było długo rozgniatać większych kawałków ani męczyć się z rozcieraniem masła opuszkami palców.

Różnica jest zauważalna już na samym początku pracy. Starte masło wystarczy kilka razy przemieszać z mąką, aby wiórki zostały nią równomiernie pokryte. Następnie można dodać pozostałe składniki i szybko połączyć wszystko w jednolitą masę. Dzięki temu etap zagniatania staje się znacznie krótszy.

Ta metoda ma jeszcze jedną zaletę. Ogranicza bezpośredni kontakt masła z ciepłymi dłońmi. Gdy długo rozcierasz tłuszcz palcami, stopniowo zaczyna on mięknąć. Tymczasem wiórki pokryte mąką można szybko połączyć z pozostałymi składnikami, zanim zdążą się mocno ogrzać. Warto jednak pamiętać, że starte masło ma większą powierzchnię niż masło pokrojone w kostkę. Oznacza to, że również może szybko się ogrzać, szczególnie w nagrzanej kuchni. Dlatego po starciu nie zostawiaj go na blacie, tylko d razu wymieszaj z mąką i przejdź do kolejnego etapu przygotowania.

masło i tarka
Fot. AdobeStock, Szakaly

Jak zrobić dobre ciasto kruche? 

Metodę ze ścieraniem masła możesz zastosować praktycznie w każdym klasycznym przepisie na kruche ciasto, a oto przykładowa receptura:

  • 250 g mąki pszennej
  • 125 g zimnego masła
  • 60 g cukru pudru
  • 1 żółtko
  • 1 szczypta soli
  • opcjonalnie 1-2 łyżki bardzo zimnej wody

Sposób przygotowania:

  1. Do dużej miski wsyp mąkę, cukier puder oraz szczyptę soli. Wymieszaj je łyżką lub rózgą. 
  2. Ustaw tarkę nad miską i ścieraj masło na grubych oczkach. Co jakiś czas delikatnie przemieszaj powstałe wiórki z mąką. To ważny szczegół, ponieważ mąka zapobiega sklejaniu się cienkich kawałków tłuszczu.
  3. Gdy całe masło znajdzie się w misce, delikatnie przemieszaj składniki dłońmi lub widelcem. Do mieszanki dodaj żółtko i zacznij łączyć składniki. Najpierw możesz użyć widelca, a następnie delikatnie docisnąć masę dłońmi. Jeśli ciasto mimo dociskania jest zbyt suche i rozsypuje się na drobne kawałki, dodaj jedną łyżeczkę lodowatej wody. 
  4. Gotowe ciasto lekko spłaszcz, owiń i włóż do lodówki na ok. 30-60 minut. 
  5. Po schłodzeniu rozwałkuj je, przenieś do formy i nakłuj widelcem. W temperaturze ok. 180 stopni C spód tarty zwykle potrzebuje od 15 do 25 minut, zależnie od grubości ciasta, rodzaju formy i tego, czy pieczesz go z nadzieniem. 

Czytaj także: