Pod koniec października znalezienie dorodnego borowika bywa już nie lada wyzwaniem. Nie oznacza to jednak, że sezon grzybowy dobiegł końca. W sosnowych lasach wciąż możesz natrafić na ciekawe, jadalne gatunki, których większość grzybiarzy nawet nie wkłada do koszyka. Jednym z nich jest klejek czerwonawy.
WIDEO…
Klejek czerwonawy to jadalny grzyb, który łatwo przeoczyć. Jak go rozpoznać?
Klejek czerwonawy (Chroogomphus rutilus) to gatunek grzyba należący do rodziny klejówkowatych. W starszych atlasach możesz znaleźć go również pod nazwą klejówka czerwonawa. Co ciekawe, choć pod kapeluszem ma blaszki, jest zaliczany do rzędu borowikowców, podobnie jak borowiki i maślaki.
Najbardziej charakterystyczną cechą klejka jest jego kapelusz, osiągający zwykle od 3 do 10 cm średnicy. U młodych okazów jest wypukły, często z wyraźnym garbkiem pośrodku. Z wiekiem stopniowo się rozpłaszcza. Jego barwa przechodzi od miedzianopomarańczowej przez rdzawobrązową aż po czerwonobrązową. W czasie deszczu powierzchnia staje się lepka i śliska, natomiast podczas suchej pogody jest bardziej błyszcząca.
Zajrzyj również pod kapelusz. Znajdziesz tam grube, dość szeroko rozstawione blaszki, które wyraźnie zbiegają na trzon. Początkowo mają odcień żółtawoszary lub pomarańczowawy, a u starszych owocników ciemnieją, przybierając barwę szarobrązową lub purpurowobrązową.
Trzon jest smukły, żółtobrązowy do miedzianopomarańczowego, a u podstawy często się zwęża. Po przekrojeniu zobaczysz żółtawy miąższ, szczególnie intensywnie zabarwiony u dołu trzonu. Zapach jest słabo wyczuwalny.
Gdzie rośnie klejek czerwonawy? Szukaj go pod sosnami nawet późną jesienią
Jeśli chcesz znaleźć klejka czerwonawego, skieruj się przede wszystkim do lasów sosnowych. Gatunek ten tworzy mikoryzę z sosnami, czyli żyje w ścisłym związku z ich korzeniami. Drzewo dostarcza grzybowi substancji odżywczych, a grzyb pomaga mu pobierać wodę i składniki mineralne z gleby.
Szczególnie uważnie rozglądaj się w młodych borach sosnowych, wśród igliwia, mchu i przy leśnych ścieżkach. Klejek preferuje gleby zasadowe, ale spotkasz go również w lasach mieszanych z udziałem sosen. Pojawia się pojedynczo, w niewielkich grupach, a w sprzyjających miejscach potrafi rosnąć naprawdę licznie.
W Polsce jest gatunkiem dość częstym, choć jego występowanie zależy od lokalnych warunków siedliskowych. Możesz szukać go między innymi w sosnowych lasach Mazowsza, Wielkopolski, Dolnego Śląska czy Podlasia. Znane są również stanowiska związane z kosodrzewiną na terenach górskich.
Najlepiej wybierz się do lasu po kilku dniach wilgotnej, niezbyt chłodnej pogody. Szukając owocników, przyglądaj się ściółce pod sosnami, szczególnie tam, gdzie ziemia długo utrzymuje wilgoć. Gdy znajdziesz jednego klejka, rozejrzyj się wokół. Niewykluczone, że kilka kolejnych rośnie zaledwie parę kroków dalej.
Do koszyka wkładaj młode, jędrne i zdrowe okazy. Starsze grzyby z miękkim miąższem, śladami pleśni lub rozkładu pozostawcie w lesie. Owocniki wyjmuj delikatnie z podłoża, aby zachować podstawę trzonu potrzebną do prawidłowego rozpoznania, a następnie przykryj miejsce ściółką.
Czy klejek czerwonawy jest jadalny? Usmaż go na maśle, a poznasz jego smak
Klejek czerwonawy jest grzybem jadalnym. Jego walory smakowe oceniane są różnie. Jedni grzybiarze uważają go za przeciętny, inni wręcz uwielbiają. Ma łagodny smak i jędrny miąższ, dlatego warto spróbować go w prostych potrawach, bez nadmiaru przypraw.
Jedną z ciekawostek jest zmiana koloru podczas obróbki cieplnej. Pod wpływem wysokiej temperatury miąższ klejka ciemnieje i może przyjmować fioletowoczerwony odcień. Nie świadczy to o zepsuciu grzyba, lecz jest charakterystyczną cechą tego gatunku.
Jeśli chcesz sprawdzić, jak smakuje klejek czerwonawy, przygotuj go na patelni z masłem i cebulą. Najpierw dokładnie oczyść grzyby z piasku, igliwia i resztek ściółki. W razie potrzeby usuń lepką skórkę kapelusza. Następnie pokró owocniki na mniejsze kawałki, dzięki czemu równomiernie się usmażą.
Na patelni rozgrzej niewielką ilość masła klarowanego i wrzuć drobno posiekaną cebulę. Gdy się zeszkli, dodaj pokrojone grzyby. Smaż je na umiarkowanym ogniu, mieszając, aż odparuje wydzielona woda, a kawałki będą dokładnie poddane obróbce cieplnej. Pod koniec dopraw solą, pieprzem i odrobiną natki pietruszki.
Tak przygotowane klejki podaj z ziemniakami, kaszą albo kromką świeżego chleba. Możesz też wykorzystać je jako dodatek do sosu śmietanowego, farszu do pierogów czy jajecznicy.
Czytaj także:
- Bajecznie prosty przepis na makaron z grzybami leśnymi. Uszykuj dużo, bo rodzina podstawi talerze po dokładki
- Z popularnych grzybów robię zupę a la flaczki. Nawet mięsożerny mąż zajada, aż mu się uszy trzęsą
- To najlepsze grzyby w panierce na jesienną kolację. Dodaję 1 składnik, aby były chrupiące
