Seler korzeniowy bywa kapryśny, sama dobrze to znam. Przez większą część sezonu wygląda, jakby rósł pięknie, bo liście są wysokie, zielone i zdrowe. Potem przychodzi czas wykopywania, a człowiek patrzy i widzi zamiast dorodnej bulwy niewielkie zgrubienie z masą korzeni. Nie musisz jednak od razu zakładać, że plon jest stracony.
WIDEO…
Końcówka lata to ważny moment dla selera. Roślina nadal pracuje i może skierować więcej sił do bulwy, ale potrzebuje od ciebie rozsądnej pomocy. Nie chodzi o mocne nawożenie ani o radykalne obcinanie liści. Tu liczy się umiar, regularne podlewanie i kilka prostych zabiegów, które pozwolą selerowi skupić się na tym, na czym zależy ci najbardziej.
Późnoletnie dokarmianie selera może jeszcze powiększyć bulwę. Teraz odstaw nawozy, które pędzą liście
Pod koniec sierpnia i we wrześniu seler nie potrzebuje już dużej dawki azotu. To właśnie azot najmocniej pobudza rozwój zielonych części rośliny. Gdy dasz go za dużo w późnym terminie, seler wypuści kolejne liście, zrobi się jeszcze bardziej rozłożysty, ale bulwa nie przybierze tak, jak oczekujesz. Co gorsza, nadmiar azotu może sprawić, że korzeń będzie mniej trwały po zbiorze i gorzej zniesie przechowywanie.
Zamiast tego postaw na nawóz z przewagą potasu i fosforu. Potas pomaga roślinie gospodarować wodą oraz wspiera odkładanie zapasów w korzeniu. Fosfor wzmacnia system korzeniowy i wspiera dojrzewanie. Najwygodniej użyć gotowego nawozu jesiennego do warzyw, ale przed zakupem spójrz na skład. Wybierz taki, który ma mało azotu, a więcej potasu. Nie wsypuj go na oko. Odmierz porcję zgodnie z etykietą, rozsyp ją na wilgotnej ziemi wokół roślin i delikatnie wymieszaj z wierzchnią warstwą podłoża.
Dobrym, łagodnym wsparciem będzie też popiół drzewny, ale tylko czysty, z kominka lub pieca, gdzie paliło się wyłącznie nieimpregnowane drewno. Nie używaj popiołu z węgla, brykietu, lakierowanych desek ani kolorowych gazet. Rozsyp bardzo cienką warstwę wokół selera, mniej więcej jedną małą garść na metr kwadratowy, i lekko zagrab. Popiół dostarczy potasu, ale pamiętaj, że podnosi także odczyn ziemi. Nie stosuj go, gdy gleba w warzywniku jest już wyraźnie zasadowa.
Nie przesadzaj z liczbą nawożeń. Jedno rozsądne dokarmienie pod koniec lata zwykle wystarczy. Potem obserwuj rośliny. Seler nie rośnie skokowo z dnia na dzień, dlatego nie zaglądaj co rano pod liście w poszukiwaniu wielkiej bulwy. Daj mu czas, podlewaj i nie pobudzaj bez potrzeby kolejnych liści.
Usuń tylko najniższe liście selera, a roślina odetchnie. Zbyt mocne cięcie może zatrzymać wzrost bulwy
Gęsta rozeta liści często zasłania środek rośliny i zatrzymuje wilgoć. Po deszczu albo po wieczornym podlewaniu liście długo są mokre, a to sprzyja chorobom grzybowym. Właśnie dlatego warto usunąć część najniżej położonych, starych i pokładających się liści. Dzięki temu poprawisz przewiew wokół selera, łatwiej podlejesz ziemię przy korzeniu i zobaczysz, czy u podstawy rośliny nie pojawiają się oznaki gnicia.
Rób to jednak z głową. Nie obrywaj zdrowych liści ze środka rozety i nie ogołacaj rośliny. Liście są selerowi potrzebne, bo to w nich powstają substancje, które później trafiają do bulwy. Kiedy zetniesz ich zbyt dużo, roślina straci część swojej siły. Zamiast budować korzeń, zacznie odbudowywać zieloną część.
Ja wybieram tylko liście żółknące, uszkodzone, chore albo leżące na ziemi. Odcinam je czystym, ostrym sekatorem jak najbliżej nasady, ale nie kaleczę samej bulwy. Za jednym razem usuń najwyżej kilka sztuk z jednej rośliny. Potem odczekaj kilka dni i zobacz, jak seler reaguje. Gdy ma jeszcze dużo zdrowych, mocnych liści, nie ma potrzeby robić więcej.
Nie zostawiaj odciętych liści między grządkami. Zbierz je i wyrzuć do bioodpadów, zwłaszcza gdy widzisz plamy, nalot albo brązowe przebarwienia. Chore resztki nie powinny trafiać na zwykły kompost. Zdrowe liście możesz wykorzystać w kuchni, dodaj je do rosołu, włoszczyzny do mrożenia albo domowej przyprawy warzywnej.
Woda i czysta ziemia przy bulwie robią większą różnicę, niż myślisz. Nie przysypuj selera wysoko, bo korzeń straci ładny kształt
Seler potrzebuje wilgotnej ziemi aż do zbioru. Gdy podłoże raz przeschnie, a potem dostanie dużą porcję wody, bulwa może rosnąć nierówno, pękać albo pozostać włóknista. Podlewaj rzadziej, ale porządnie, tak aby woda dotarła głębiej do korzeni. W czasie suchej pogody zrób to dwa lub trzy razy w tygodniu, najlepiej rano. Skieruj strumień na ziemię, nie lej po liściach, szczególnie wieczorem.
Przy okazji podlewania sprawdź, czy środek rośliny nie jest zasypany ziemią. Seler korzeniowy nie lubi wysokiego obsypywania. Bulwa powinna mieć miejsce, żeby rozszerzać się nad powierzchnią gruntu. Gdy przysypiesz ją zbyt mocno, roślina może wypuścić więcej bocznych korzeni, a potem podczas czyszczenia zobaczysz nieładną, poskręcaną bryłę. Delikatnie odgarnij ziemię od górnej części bulwy, ale nie odsłaniaj całego korzenia i nie szarp drobnych korzonków.
Warto też regularnie usuwać chwasty. Nie dlatego, że grządka ma wyglądać jak z katalogu, lecz dlatego, że chwasty zabierają selerowi wodę i składniki pokarmowe. Szczególnie pilnuj tego po nawożeniu. Spulchniaj ziemię bardzo płytko, bo korzenie selera rozchodzą się szeroko i łatwo je uszkodzić. Przy samej roślinie lepiej wyrwij chwasty ręką niż wbijaj motykę.
Na końcowy efekt wpływa również termin zbioru. Nie wyrywaj selera tylko dlatego, że zrobiło się chłodniej. Bulwy często nabierają masy właśnie jesienią, gdy dni są już krótsze, ale ziemia wciąż trzyma ciepło. Zbieraj przed silniejszym mrozem. Lekki, krótkotrwały chłód zwykle nie zrobi im krzywdy, jednak temperatura wyraźnie poniżej zera może uszkodzić bulwę.
Mały seler pod koniec lata nie zawsze zamieni się w olbrzyma, warto to powiedzieć uczciwie. Mimo to możesz jeszcze sprawić, że będzie twardszy, cięższy i lepiej wykształcony. Ogranicz azot, daj mu potas, usuń tylko stare dolne liście i pilnuj wilgoci w ziemi. Czasem właśnie takie spokojne poprawki decydują o tym, czy jesienią wykopiesz seler do rosołu, czy porządną bulwę, którą starczy ci także do sałatki i na zimowe zapasy.
Czytaj także:
- Za komuny ten krzew był tępiony, dzisiaj wraca do łask. Nie boi się mrozów, a jesienią daje cenne „pańskie owoce”
- Co tydzień psikam tą domową miksturą pelargonie i surfinie. Dzięki temu nie martwię się mączniakiem
- Wrzuć te nasiona do gruntu, a wiosną rośliny eksplodują kwiatami. Jak ci się poszczęści, zakwitną jeszcze jesienią
