Jesienne oględziny jabłoni i śliw warto potraktować jak spokojny przegląd przed zimą. Nie chodzi o to, żeby od razu robić przy każdym pniu wielkie porządki. Najpierw obejrzyj drzewo z bliska, sprawdź, czy kora jest zdrowa, czy nie ma na niej pęknięć, ran, dziwnych nalotów albo miejsc, które wyraźnie odstają. Dopiero potem zdecyduj, czy zimowe bielenie pni rzeczywiście będzie potrzebne.
WIDEO…
Przez lata robiłam to automatycznie, bo tak robiła moja babcia. W grudniu brała wiadro z wapnem, pędzel i po kolei bieliła wszystkie drzewa. Dziś nadal uważam, że to dobry zabieg, ale nie wykonuję go bez zastanowienia. Najwięcej mówi mi stan kory, wiek drzewa oraz miejsce, w którym rośnie. Jabłoń stojąca przy jasnym płocie i śliwa rosnąca na otwartej, słonecznej części działki mogą potrzebować większej ochrony niż stare drzewo ukryte między budynkiem a żywopłotem.
Luźna kora nie zawsze oznacza chorobę. Zanim pobielisz jabłoń lub śliwę, obejrzyj ją dokładnie
Najważniejsza rzecz, na którą zwracam uwagę jesienią, to właśnie luźna, odstająca kora. U starszych jabłoni i śliw jest to często zupełnie naturalne. Pień z wiekiem robi się bardziej chropowaty, powstają na nim zagłębienia, łuski i suche fragmenty. Pod taką korą mogą jednak zimować szkodniki, ich jaja, larwy oraz zarodniki chorób. Dlatego warto ją delikatnie oczyścić, zanim nadejdą silne mrozy.
Nie szoruj jednak pnia na siłę. Weź twardą szczotkę, drewniany skrobak albo tępy kawałek plastiku i usuń tylko to, co samo wyraźnie odchodzi. Nie podważaj zdrowej kory, nie drap zielonych lub wilgotnych miejsc i nie próbuj wygładzić pnia jak mebla. Drzewo nie potrzebuje idealnie równej powierzchni. Gdy zbyt mocno zdrapiesz korę, zrobisz rany, przez które łatwiej wnikną choroby.
Pod drzewem rozłóż starą folię, karton albo płachtę. Dzięki temu łatwo zbierzesz resztki kory, suche mchy i porosty. Nie wrzucaj ich potem na kompost, szczególnie gdy widzisz ślady żerowania owadów, ciemne przebarwienia lub podejrzane narośla. Lepiej wyrzuć je do odpadów zielonych albo zgodnie z zasadami, które obowiązują u ciebie. Po oczyszczeniu jeszcze raz przyjrzyj się pniowi. Teraz najlepiej zobaczysz, czy jest zdrowy i czy warto przygotować go do bielenia.
Niepokój powinny wzbudzić głębokie pionowe pęknięcia, zapadnięte plamy, mokre miejsca, wyciek gumy na śliwie oraz kora, która odchodzi większymi płatami. Takich miejsc nie przykrywaj od razu wapnem, żeby problem zniknął z oczu. Najpierw ustal przyczynę. Czasem będzie to stare uszkodzenie mrozowe, czasem choroba kory, a czasem rana po cięciu lub uderzeniu kosiarką. Gdy rana jest duża albo pień wygląda źle, poproś o ocenę doświadczonego sadownika lub doradcę w dobrym sklepie ogrodniczym.
Gładki i ciemny pień jest bardziej wrażliwy. To on najczęściej potrzebuje zimowego bielenia
Bielenie jabłoni i śliw nie jest ozdobą ogrodu ani sposobem na robaki ukryte w korze. Jego główne zadanie jest inne. Biała powierzchnia odbija zimowe słońce, więc pień nie nagrzewa się tak mocno w dzień. Dzięki temu tkanki pod korą są mniej narażone na gwałtowny szok, gdy po słonecznym dniu przyjdzie mroźna noc. Właśnie takie skoki temperatur mogą prowadzić do pęknięć kory i ran zgorzelinowych.
Najbardziej uważnie oglądam młode drzewka oraz te, które mają gładką, ciemną korę. Młoda jabłoń po posadzeniu, kilkuletnia śliwa albo drzewo mocno przycięte często są bardziej podatne na zimowe uszkodzenia niż stary okaz z grubą, spękaną korą. Nie znaczy to, że wiekowa jabłoń zawsze może zostać bez ochrony. Gdy rośnie w pełnym słońcu, od południa lub południowego zachodu, także warto ją pobielić.
Jesienny przegląd pomaga mi podjąć prostą decyzję. Gdy pień jest zdrowy, ciemny, gładki i mocno wystawiony na słońce, planuję bielenie. Gdy drzewo rośnie w cieniu, ma grubą korę, a zimą jest osłonięte przez inne nasadzenia, zabieg nie zawsze będzie równie potrzebny. Mimo to nie rezygnuj tylko dlatego, że poprzednia zima była łagodna. Najgroźniejsze bywają właśnie zimowe dni z jasnym słońcem i nocnym mrozem, zwłaszcza w styczniu oraz lutym.
Sprawdź też, czy na pniu nie ma osłon przeciw gryzoniom. One chronią przed zającami i nornicami, ale nie zastąpią bielenia. Osłona ogranicza dostęp zwierząt do kory, a wapno ma zmniejszyć jej nagrzewanie. To dwa różne zabiegi i każdy ma swoje zadanie. Przy młodych śliwach dobrze jest połączyć oba sposoby ochrony, bo ich cienka kora bywa szczególnie narażona.
Nie maluj pnia byle czym i nie czekaj do wiosny. Bielenie drzew owocowych zrób w odpowiednim momencie
Po jesiennym oczyszczeniu kory nie musisz od razu sięgać po wapno. Najlepiej przygotuj wszystko wcześniej, a bielenie wykonaj wtedy, gdy zaczyna się okres zimowych wahań temperatury. Zwykle przypada to od końca grudnia do stycznia. Nie odkładaj pracy na marzec, bo wtedy część szkód może już powstać. Gdy deszcz zmyje białą warstwę, popraw zabieg, szczególnie przed zapowiadanym ochłodzeniem i słonecznymi dniami.
Wybierz suchy dzień z temperaturą powyżej zera. Pień powinien być suchy, a kora oczyszczona tylko z luźnych fragmentów. Użyj gotowego preparatu do bielenia drzew owocowych albo przygotuj mleko wapienne zgodnie z instrukcją na opakowaniu wapna ogrodniczego. Nie stosuj zwykłej farby do ścian, farby olejnej ani przypadkowych pozostałości po remoncie. Takie produkty mogą zawierać dodatki, których drzewo nie potrzebuje.
Pomaluj pień od samej ziemi do pierwszych rozgałęzień, a przy młodych drzewach pokryj także nasady grubych konarów. Od strony południowej możesz nałożyć warstwę nieco wyżej, bo tam słońce nagrzewa korę najmocniej. Nie żałuj preparatu, ale też nie rób grubej, spływającej skorupy. Warstwa ma równomiernie rozjaśnić pień i dobrze się go trzymać.
Po pracy nie zapominaj o jednym. Zimowe bielenie pni to nie jest zabieg, który załatwia wszystkie kłopoty jabłoni i śliwy. Nie wyleczy chorób, nie zabezpieczy korzeni przed mrozem i nie zastąpi podlewania jesienią, gdy ziemia jest bardzo sucha. Daje jednak drzewu konkretną ochronę przed pękaniem kory podczas kapryśnej zimy. A kiedy wcześniej obejrzysz pień i delikatnie usuniesz luźną korę, zrobisz to rozsądnie, a nie tylko z przyzwyczajenia.
Czytaj także:
- Suchą zgniliznę wierzchołkową zwalczam systemowo. Te 3 czynności robię obowiązkowo
- W zeszłym roku zapomniałam to zrobić z glicynią, w tym gorzko tego pożałowałam. Sierpień to najlepszy czas na ten zabieg
- Nie rozpędź się i nie zrób tego rododendronom latem. Wiosną odcierpią taką nadgorliwość
