Gdy na piątaku lancetowatym zostają zaschnięte, brązowiejące baldachy, ręka sama sięga po nożyczki. Znam to dobrze, bo człowiek chce od razu uporządkować roślinę i przywrócić jej ładny wygląd. Problem zaczyna się wtedy, gdy potraktujesz ją tak samo jak typową bylinę rabatową i obetniesz cały pęd zbyt nisko. Piątak nie lubi takiego radykalnego skracania w środku sezonu. Nowe kwiaty tworzy tam, gdzie zostawisz mu zdrowe liście i śpiące pąki.
WIDEO…
Ta roślina najlepiej wygląda w donicy na tarasie, balkonie albo w słonecznej części rabaty. Jej różowe, czerwone, białe i fioletowe kwiaty długo przyciągają motyle, ale potrzebuje regularnej pielęgnacji. Nie chodzi o codzienne doglądanie jej z lupą. Wystarczy, że nauczysz się, gdzie dokładnie ciąć przekwitłe baldachy i czego nie robić przy okazji. Wtedy piątak szybciej się zagęści, wypuści boczne pędy i znów obsypie się kwiatami.
Nie ścinaj piątaka nisko przy łodydze. Zostaw parę liści, z której roślina wypuści nowe kwiaty
Najczęstszy błąd polega na tym, że obcinasz przekwitły baldach razem z długim kawałkiem łodygi, aż do miejsca, gdzie zaczyna się gęsta zielona część rośliny. Na pierwszy rzut oka piątak wygląda wtedy schludnie. Niestety, traci kilka miejsc, z których mógłby wypuścić nowe rozgałęzienia. Zamiast szybko odbudować koronę, musi najpierw odtworzyć liście. To właśnie dlatego po takim cięciu rośnie, ale kwitnie słabiej albo robi długą przerwę.
Popatrz na łodygę, która kończy się przekwitłym baldachem. Schodź wzrokiem w dół, aż zobaczysz pierwszą zdrową, dobrze wykształconą parę liści. Liście piątaka wyrastają naprzeciw siebie, więc łatwo je rozpoznać. To właśnie ta para jest dla ciebie ważna. W jej kątach znajdują się pąki, z których roślina może wypuścić dwa nowe pędy. Gdy je zachowasz, piątak nie tylko szybciej zakwitnie, ale też zrobi się bardziej krzaczasty.
Nie wybieraj liści małych, pożółkłych ani uszkodzonych. Nie ścinaj też pędu tuż pod samym baldachem, bo zostawiony kawałek łodygi może zasychać i wyglądać nieestetycznie. Najlepiej znajdź pierwszą mocną parę liści pod przekwitłym kwiatostanem. To nie musi być zawsze ta sama odległość od wierzchołka. Czasem będzie to kilka centymetrów, a czasem więcej, szczególnie gdy pęd mocno się wyciągnął.
Obetnij baldach pół centymetra nad liśćmi. Ten prosty ruch pobudzi piątaka do rozkrzewiania
Weź ostre, czyste nożyczki albo mały sekator. Przyłóż ostrze około pół centymetra nad wybraną parą liści i wykonaj zdecydowane cięcie. Nie szarp łodygi palcami, zwłaszcza gdy jest już twardsza. Poszarpana tkanka goi się gorzej, a do uszkodzeń łatwiej dostają się choroby. Gładkie cięcie jest drobiazgiem, ale przy regularnym usuwaniu wielu baldachów naprawdę robi różnicę.
Po takim skróceniu roślina dostaje wyraźny sygnał, że nie musi już utrzymywać starego kwiatostanu ani zawiązywać nasion. Zaczyna kierować energię do pąków przy liściach. Po pewnym czasie zobaczysz tam dwa małe przyrosty. To z nich rozwiną się kolejne pędy, a na ich końcach pojawią się następne baldachy. Nie oczekuj jednak kwiatów po trzech dniach. Piątak potrzebuje chwili, szczególnie gdy nocą robi się chłodno albo rośnie w zbyt małej doniczce.
Ja usuwam tylko te baldachy, które naprawdę przekwitły. Kiedy pojedyncze gwiazdkowate kwiatki jeszcze są kolorowe, a środek kwiatostanu wciąż wygląda świeżo, zostawiam go na roślinie. Piątak często rozwija kwiaty nierówno. Nie warto obcinać całego baldachu tylko dlatego, że kilka pierwszych kwiatuszków zaschło. Poczekaj, aż większość będzie sucha, wyblakła albo zacznie brązowieć. Dzięki temu nie pozbawisz się dekoracji za wcześnie.
Nie obcinaj też wszystkich przekwitłych kwiatostanów naraz, gdy roślina jest osłabiona, przesuszona albo stoi w pełnym upale. Najpierw ją podlej, odczekaj do wieczora lub do chłodniejszego poranka i dopiero wtedy zabierz się do pracy. Piątak jest ciepłolubny, ale w donicy szybko odczuwa brak wody. Cięcie wykonane na spragnionej roślinie może spowolnić jej regenerację.
Po usunięciu przekwitłych baldachów nie zostawiaj piątaka bez wsparcia. Słońce, woda i lekkie nawożenie zdecydują o kolejnym kwitnieniu
Samo prawidłowe cięcie nie załatwi całej sprawy. Piątak lancetowaty tworzy najwięcej kwiatów wtedy, gdy ma dużo światła. Postaw go w miejscu jasnym i słonecznym, najlepiej takim, gdzie przez dużą część dnia docierają promienie słońca. W lekkim półcieniu też sobie poradzi, ale kwiatostanów będzie mniej, a pędy mogą zacząć się wyciągać. Gdy twoja roślina stoi na balkonie osłoniętym od światła przez daszek, sprawdź, czy nie warto przesunąć jej bliżej balustrady.
Podlewaj piątaka regularnie, lecz nie zalewaj korzeni. Ziemia powinna być lekko wilgotna, a nie mokra jak po ulewie. W czasie upałów zaglądaj do donicy nawet codziennie. Wystarczy wsunąć palec na kilka centymetrów w podłoże. Gdy jest suche, podlej roślinę obficie, aż woda wypłynie otworami na dole. Nadmiar wody z podstawki wylej po kilkunastu minutach. Korzenie nie powinny stać w wodzie, bo wtedy pędy marnieją, a liście żółkną.
Po przycięciu możesz także podać nawóz do roślin kwitnących, ale z umiarem. Wybierz preparat z większą ilością potasu i fosforu niż azotu. Zbyt dużo azotu sprawi, że piątak wypuści wielkie zielone liście, ale z kwiatami będzie oszczędny. Nawóz stosuj zgodnie z dawką na opakowaniu. Nie próbuj przyspieszać efektu podwójną porcją, bo łatwo zasolisz ziemię w donicy.
Raz na kilka dni obejrzyj roślinę dokładniej. Usuń żółte liście, sprawdź spody blaszek i wypatruj mszyc, mączlików lub przędziorków. Osłabiony piątak nie ma siły na kolejne kwitnienie, nawet gdy perfekcyjnie obetniesz stare baldachy. Gdy zauważysz szkodniki wcześnie, spłucz je wodą albo zastosuj odpowiedni środek. Nie czekaj, aż liście zaczną się kleić, zwijać i opadać.
Najważniejsze jest to, żeby nie bać się tych małych cięć. Nie musisz skracać całej rośliny ani zostawiać długich, nagich kikutów. Obetnij przekwitły baldach tuż nad zdrową parą liści, podlej piątaka i daj mu trochę czasu. Gdy zobaczysz pierwsze młode pędy wyrastające z kątów liści, od razu zrozumiesz, dlaczego to miejsce cięcia ma takie znaczenie. Właśnie tam zaczyna się następna fala kwiatów.
Czytaj także:
- Za komuny ten krzew był tępiony, dzisiaj wraca do łask. Nie boi się mrozów, a jesienią daje cenne „pańskie owoce”
- Co tydzień psikam tą domową miksturą pelargonie i surfinie. Dzięki temu nie martwię się mączniakiem
- Wrzuć te nasiona do gruntu, a wiosną rośliny eksplodują kwiatami. Jak ci się poszczęści, zakwitną jeszcze jesienią
