Wiele osób zauważa problem dopiero wtedy, gdy bukszpan zaczyna nagle brązowieć, gubi liście i wygląda, jakby usychał bez powodu. Ja zawsze powtarzam, żeby nie oceniać krzewu tylko po jego zewnętrznej stronie. Ćma bukszpanowa potrafi działać po cichu, a jej larwy przez długi czas żerują głęboko między gęstymi gałązkami. Zanim więc sięgniesz po sekator albo uznasz, że roślina jest już do wyrzucenia, rozchyl pędy i dokładnie zajrzyj do środka. Ten prosty przegląd zajmie ci kilka minut, a może uratować nawet bardzo osłabiony bukszpan.
WIDEO…
Rozchyl gałązki i zajrzyj tam, gdzie ćma bukszpanowa czuje się bezpiecznie. W środku krzewu prawda wychodzi na jaw
Larwy ćmy bukszpanowej nie zawsze siedzą na wierzchu. To właśnie dlatego tak łatwo je przeoczyć. Najchętniej chowają się w środku zwartego krzewu, gdzie mają osłonę przed wiatrem, deszczem i ptakami. Z zewnątrz bukszpan może być zielony, gęsty i całkiem zdrowy, a po rozchyleniu kilku gałązek zobaczysz wyschnięte liście, delikatne pajęczynki i nagie pędy.
Chwyć krzew obiema rękami i ostrożnie rozsuń gałązki na boki. Nie szarp ich, bo bukszpan łatwo uszkodzić, szczególnie wtedy, gdy jest przesuszony albo niedawno był cięty. Zaglądaj w kilka miejsc, nie tylko od frontu. Sprawdź środek, dolne partie przy ziemi oraz stronę mniej widoczną, na przykład od płotu, ściany czy żywopłotu. Właśnie tam często zaczyna się problem, bo podczas zwykłego podlewania czy pielenia rzadko tam patrzysz.
Szukaj zielonych gąsienic z ciemnymi, podłużnymi paskami i czarną główką. Młode larwy bywają bardzo małe, dlatego przyjrzyj się dokładnie liściom oraz cienkim nitkom oprzędu. Czasem nie zobaczysz od razu samej gąsienicy, ale zauważysz jej ślady. Liście będą wygryzione od brzegów, posklejane pajęczynką albo zamienione w suche, brązowe resztki. Na pędach mogą leżeć też drobne, ciemne odchody larw. To ważny sygnał, że szkodnik już żeruje, nawet gdy na pierwszy rzut oka nie widzisz żadnego owada.
Nie zrażaj się, gdy pierwszy przegląd niczego nie pokaże. Larwy potrafią schować się bardzo głęboko. Rozchyl kolejną część rośliny i zajrzyj bliżej nasady pędów. Przy większych bukszpanach dobrze jest przejść wokół całego krzewu i sprawdzić go z każdej strony. Ja robię to szczególnie dokładnie przy roślinach formowanych w kule, stożki i niskie obwódki, bo ich środek jest bardzo zbity. Tam ćma bukszpanowa ma idealne warunki, żeby rozwijać się bez przeszkód.
Nie czekaj, aż bukszpan zrobi się brązowy i łysy. Pierwsze ślady larw da się zauważyć dużo wcześniej
Najgorsze jest to, że uszkodzenia po ćmie bukszpanowej potrafią postępować błyskawicznie. Gdy larw jest dużo, w krótkim czasie zjadają niemal wszystkie liście. Wtedy krzew robi się prześwitujący, a później zostają na nim głównie ogołocone gałązki. Jednak zanim do tego dojdzie, roślina wysyła kilka sygnałów ostrzegawczych. Trzeba tylko przestać patrzeć na nią z daleka.
Zwróć uwagę, czy na zielonych liściach nie ma jasnych plam i wygryzionych fragmentów. Sprawdź, czy wewnątrz korony nie zbierają się suche listki, choć bukszpan nie był przesuszony ani nie przemarzł. Niepokojące są także pojedyncze nitki pajęczyny między pędami. Zwykłe pająki również robią sieci, ale oprzęd larw ćmy bukszpanowej jest bardziej zbity i często otacza liście oraz ukryte w nim gąsienice.
Warto też potrząsnąć delikatnie jedną gałązką nad jasnym papierem, tacką albo kawałkiem kartonu. Gdy w środku żerują larwy, mogą spaść drobne odchody, resztki liści lub nawet małe gąsienice. To prosty domowy sposób, który pomaga wtedy, gdy krzew jest tak gęsty, że trudno zajrzeć do samego środka. Nie rób tego jednak gwałtownie. Bukszpan po zimie, suszy lub silnym cięciu bywa kruchy i łatwo połamać osłabione pędy.
Kontrolę powtarzaj regularnie, a nie tylko wtedy, gdy coś cię zaniepokoi. W ciepłym sezonie zaglądaj do bukszpanów co kilka dni, zwłaszcza gdy w okolicy inni mają już problem z ćmą. Szkodnik nie wybiera tylko zaniedbanych ogrodów. Może pojawić się również na zdrowych, dobrze podlewanych i starannie przycinanych krzewach. Przelatujące motyle składają jaja, a młode larwy szybko znajdują schronienie między liśćmi. Im wcześniej je odkryjesz, tym mniej pracy czeka cię później.
Gdy znajdziesz gąsienice, działaj od razu i nie wyrzucaj bukszpanu bez walki. Nawet mocno oskubany krzew często jeszcze odbije
Kiedy zobaczysz larwy, najpierw usuń je ręcznie. Załóż rękawiczki, rozchyl gałązki i zbieraj wszystkie gąsienice, kokony oraz mocno oplecione liście. Wrzucaj je do szczelnego worka i od razu zamknij. Nie zostawiaj zebranych larw na kompoście ani pod krzewem, bo mogą wrócić do rośliny lub przetrwać w ogrodzie. Przy małym bukszpanie ręczne zbieranie naprawdę daje dobre efekty, szczególnie gdy powtarzasz je przez kilka kolejnych dni.
Potem dokładnie obejrzyj krzew jeszcze raz. Larwy lubią zostawać w zakamarkach, dlatego pojedyncze zebranie rzadko rozwiązuje cały problem. Usuń najbardziej zniszczone, suche pędy, ale nie wycinaj od razu połowy rośliny. Bukszpan potrzebuje zielonych fragmentów, żeby się zregenerować. Po oczyszczeniu podlej go umiarkowanie, szczególnie podczas suchej pogody. Nie zasypuj go od razu dużą dawką nawozu, bo osłabiona roślina nie potrzebuje dodatkowego pobudzenia za wszelką cenę.
Gdy larw jest dużo albo krzewów masz więcej, sięgnij po preparat przeznaczony do zwalczania gąsienic ćmy bukszpanowej i stosuj go dokładnie według etykiety. Najważniejsze jest dobre dotarcie cieczy do wnętrza krzewu. Samo opryskanie zielonej powierzchni z zewnątrz niewiele da, bo larwy chowają się głęboko. Rozchylaj gałęzie podczas zabiegu i kieruj oprysk także na środek rośliny. Wybierz suchy, spokojny dzień bez silnego wiatru i bez zapowiedzi deszczu tuż po zabiegu.
Nie spisuj bukszpanu na straty tylko dlatego, że stracił dużo liści. Dopóki pędy po lekkim zeskrobaniu skórki są zielone, roślina ma szansę odbić. Daj jej czas, podlewaj rozsądnie i nadal kontroluj środek krzewu. Największy błąd to uznać, że po pierwszym oprysku wszystko jest załatwione. Ćma bukszpanowa może wracać, dlatego regularne rozchylanie gęstych gałązek powinno wejść ci w nawyk. To właśnie tam najwcześniej zobaczysz, czy bukszpan nadal potrzebuje twojej pomocy.
Czytaj także:
- Nie pielę chwastów ręcznie bo znam lepszą metodę. Zasypuję je tym składnikiem z łazienki i usychają niemal natychmiast
- Zamiast wyrywać chwasty ręcznie sadzę w ogrodzie te złote kwiatki. O pieleniu zapominam na długi czas
- Domowy oprysk wypala chwasty od ręki. Wystarczy, że dodasz 1 tani składnik do wody w proporcji 2:1
